VESTİBÜLER MİGREN

ÖYKÜ VE KLİNİK İPUÇLARI

En az kaç vestibüler atak olduğu, süreleri, şiddeti ve baş hareketi/pozisyonla ilişkisi öğrenilir. Migren öyküsü ve ataklarda migren tipi ağrı, ışık-ses hassasiyeti veya görsel aura sorgulanır. Bu özelliklerin ne kadar atağa eşlik ettiği, tek bir genel “migrenim var” ifadesinden daha değerlidir.

ÖYKÜ VE KLİNİK İPUÇLARI — DEVAM

İşitme değişikliği, kulakta dolgunluk, boyun ağrısı, damar riskleri ve ilaçlar kaydedilir. Atak günlüğü hem vestibüler belirtileri hem baş ağrısını içermelidir. Uyku, öğün ve stres örüntüsü planlamaya yardımcı olabilir; belirli bir yiyeceğin herkeste tetikleyici olduğu varsayılmaz.

Göz hareketleri, nistagmus, denge-yürüyüş ve nörolojik muayene değerlendirilir. Pozisyonel yakınmada uygun manevralar BPPV ayrımına yardım edebilir. İşitme yakınması varsa odyolojik değerlendirme düşünülür; vestibüler testlerin kapsamı klinik soruya göre belirlenir.

MUAYENE — DEVAM

Ataklar arasında testler normal olabilir; tek bir test tanıyı doğrulamaz veya dışlamaz. Yeni akut ağır tabloda merkezi nedenler öncelikle değerlendirilir.

BPPV, Ménière hastalığı, vestibüler nörit, vestibüler paroksizmi ve posterior dolaşım iskemisi düşünülür. Tek taraflı işitme kaybı, saniyelik çok sık ataklar veya ani vasküler başlangıç farklı yönlere işaret edebilir. Migren özelliğinin bulunması eş başka vestibüler hastalığı dışlamaz.

AYIRICI TANI — DEVAM

Ataklar arasında sürekli görsel-hareket duyarlılığı varsa eş PPPD veya başka kronik vestibüler sorun değerlendirilir. Beyin sapı auralı migrenle vestibüler migren aynı tanı değildir. Yeni şiddetli baş/boyun ağrısı veya nörolojik kayıp yalnız “migren atağı” olarak kabul edilmemelidir.

TANISAL YAKLAŞIM VE SINIRLAR

Bárány/IHS çerçevesi en az 5 orta-ağır vestibüler atağın 5 dakika–72 saat sürmesini, migren öyküsünü ve atakların en az yarısında uygun migren özelliklerini arar. Başka vestibüler veya baş ağrısı tanısı tabloyu daha iyi açıklamamalıdır. Olası vestibüler migren ayrı bir sınıflama düzeyidir.

TANISAL YAKLAŞIM VE SINIRLAR — DEVAM

Tetkikler atipik bulgulara ve alternatif tanı şüphesine göre seçilir. İlaç yanıtı tanıyı kanıtlamaz; doğal dalgalanma ve plasebo etkisi de düşünülebilir.

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Düzenli uyku ve öğünler, uygun egzersiz ve kişisel tetikleyici yönetimi temel planın parçalarıdır. Atak sırasında semptom giderici ilaçlar gerektiğinde kullanılabilir; vestibüler baskılayıcıların sürekli kullanımı rutin çözüm olarak sunulmaz. Baş ağrısını tedavi etmekle vestibüler atağı tedavi etmek aynı sonuç ölçütü değildir.

TEDAVİ VE GÜVENLİK — DEVAM

2025 randomize rizatriptan çalışması 1 saatte vestibüler belirtilerde plaseboya üstünlük göstermemiştir; 24 saatlik yarar sınırlıydı. Bu sonuç, baş ağrısı için etkili bir ilacın vertigoya otomatik olarak etkili sayılamayacağını gösterir. Kendi başına triptan eklemek veya sıklaştırmak uygun değildir.

TEDAVİ VE GÜVENLİK — DEVAM

Sık ve işlev bozucu ataklarda koruyucu tedavi; eş hastalıklar, gebelik planı ve yan etki riskleriyle seçilir. Beta bloker, bazı antiepileptik veya antidepresan seçenekler kullanılsa da vestibüler migrene özgü kanıt heterojendir. Topiramatın gebelikte migren korunmasında ciddi güvenlik kısıtları vardır; üreme sağlığı danışmanlığı ve yerel güncel ürün bilgisi gerekir.

TEDAVİ VE GÜVENLİK — DEVAM

CGRP hedefli ilaçlara ilişkin küçük çalışmalar umut vericidir. INVESTMENT pilot çalışması olumlu denge/işlev sinyali bildirmiştir; 40 randomize hasta ve kısa izlem nedeniyle evrensel üstünlük veya uzun dönem güvenlik kanıtı değildir. Ruhsat ve geri ödeme durumu ülkeye/endikasyona göre ayrıca doğrulanmalıdır.

İZLEM VE GÜNLÜK YAŞAM

İzlemde atak günleri, baş dönmesi günleri, baş ağrısı, işlev ve tolerabilite ayrı kaydedilir. Sadece ağrı azalması denge sorununun çözüldüğü anlamına gelmez. Rehabilitasyon seçilmiş hastada ek yarar sağlayabilir; eş PPPD, BPPV veya işitme hastalığı varsa ayrıca yönetilir.

İZLEM VE GÜNLÜK YAŞAM — DEVAM

2025 sistematik derleme farklı tasarım ve tedavileri birleştirdiği için tek bir üstün protokol belirleyememiştir. Tedaviye yetersiz yanıtta ilacı otomatik artırmak yerine tanı, kullanım ve eş hastalıklar yeniden ele alınır. Beklenti, kişinin işlev hedefleriyle birlikte belirlenir; kesin iyileşme tarihi verilmez.

ACİL UYARILAR VE SEVK

Ani baş dönmesine yeni konuşma bozukluğu, güçsüzlük, çift görme veya ciddi yürüme kaybı eklenirse 112 aranır. Yeni şiddetli baş/boyun ağrısı veya ani işitme kaybı gecikmeden değerlendirilir. Migren öyküsü akut inme veya diğer acil nedenleri dışlamaz.