İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

VESTİBÜLER PAROKSİZMİ

ÖZET

Vestibüler paroksizmi, aynı kişide birbirine benzeyen, kısa ve tekrarlayan dönme ya da dönmeden baş dönmesi ataklarıyla tanımlanır. Kesin tanı ölçütlerinde en az on spontan atak, her atağın bir dakikadan kısa sürmesi ve karbamazepin veya okskarbazepine yanıt bulunur. Olası biçimde en az beş, beş dakikadan kısa atak kabul edilir; bazı baş hareketleri tetikleyebilir. Başka bir hastalıkla daha iyi açıklanmaması her iki sınıfta da gereklidir.

Tedavide sodyum kanalını etkileyen ilaçlar uzman gözetiminde ilk seçenekler arasındadır. Atak günlüğüyle sıklık, günlük işlev ve tedavi yanıtının izlenmesi yararlıdır. Uzun dönem gidiş kişiden kişiye değişir; yakınmaların kaybolması herkeste sürekli ilaç gereksinimi anlamına gelmez. Cerrahi ilk basamak değildir. Tanısı ve etkilenen tarafı güvenilir biçimde belirlenmiş, ilaçtan yarar gördüğü halde farklı seçenekleri tolere edemeyen nadir hastalarda son seçenek olarak tartışılabilir.

Vestparoxy araştırmasında okskarbazepin, plaseboyla çift kör çapraz tasarımda karşılaştırılmıştır. Kırk üç kişi randomize edilmiş, ancak yalnız on sekiz kişinin en az bir tedavi döneminden kullanılabilir verisi ana analize girmiştir. İlaç sırasında atak görülen günlerin olasılığı azalmıştır. Bununla birlikte çok sayıda katılımcının çalışmayı bırakması, özellikle yan etkiler ve küçük analiz grubu, sonucun kesinliğini sınırlar. Çalışma her hastada yarar veya sorunsuz tolerans garantisi vermez.

Okskarbazepin önemli sodyum düşüklüğü, ciddi deri reaksiyonları, uyku hali ve koordinasyon bozukluğu yapabilir. Yeni belirgin halsizlik, kafa karışıklığı veya deri döküntüsü gelişirse tedavi ekibiyle gecikmeden iletişim kurulması gerekir. Sodyum izlemi özellikle riskli kişilerde ve uyumlu belirtiler ortaya çıktığında önemlidir. Doz ve ilaç değişiklikleri hekim tarafından değerlendirilir; ilacın kendi başına denenmesi güvenli bir tanı yöntemi değildir.

Görüntülemede sekizinci sinir yakınında damar görülmesi tek başına tanı değildir; benzer temaslar sağlıklı kişilerde de bulunur. Klinik öykü ile uyum aranmalı, rastlantısal görüntü bulgusu doğrudan ameliyat gerekçesine dönüştürülmemelidir.

Kaynaklar:[1][2][3][4]
ANAHTAR KELİMELER
  • vestibüler paroksizmi
  • kısa vertigo atakları
  • okskarbazepin
  • nörovasküler temas
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Tekrarlayan kısa vestibüler ataklar klinik bir örüntü oluşturur; rastlantısal MRI teması tek başına yeterli değildir.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Kısa dönme/dönmeme atakları aynı kişide benzer biçimde yineler.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Ani güç kaybı veya konuşma bozukluğunda acil yardım gerekir.

Kaynaklar:[5]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Atak sayısı, süresi, spontanlık ve baş hareketleriyle ilişkisi kaydedilir.

Kaynaklar:[1]

FİZİK MUAYENE

Nörolojik ve göz hareketi muayenesi yapılır; belirgin dizartri veya ataksi merkezi nedenleri düşündürür.

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

Beyin sapı hastalığı, vestibüler epilepsi ve pozisyonel vertigo uygun bağlamda dışlanır.

Kaynaklar:[2]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Ölçütler birlikte değerlendirilir; henüz tedavi yanıtı bilinmiyorsa kesinlik varsayılmaz.

Kaynaklar:[1]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Uzman gözetiminde ilaç tedavisi ve yan etki izlemi planlanır; cerrahi rutin değildir.

Kaynaklar:[2]

İZLEM VE ÖNERİLER

Atak günlüğü, işlev, tedavi etkisi ve yan etkiler düzenli yeniden değerlendirilir.

Kaynaklar:[2]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Tedavi sırasında ciddi döküntü, belirgin bilinç değişimi veya hiponatremi düşündüren belirtilerde gecikmeden değerlendirme gerekir.

Kaynaklar:[4]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Vestibular paroxysmia: Diagnostic criteria ↗

    Bárány Society · Kaynak tarihi: 2017-01-27 · Erişim: 2026-10-28

  2. Vestibular paroxysmia: a systematic review ↗

    Journal of Neurology · Kaynak tarihi: 2025-02-11 · Erişim: 2026-10-28

  3. A randomized double-blind, placebo-controlled, cross-over trial (Vestparoxy) of the treatment of vestibular paroxysmia with oxcarbazepine ↗

    Journal of Neurology · Kaynak tarihi: 2017-11-27 · Erişim: 2026-10-28

  4. Oxcarbazepine tablets — prescribing information ↗

    DailyMed · Kaynak tarihi: 2026-10-23 · Erişim: 2026-10-28

  5. Symptoms of a stroke ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2024-09-12 · Erişim: 2026-10-28

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · OKSKARBAZEPİNİN ATAKLARA ETKİSİ

A randomized double-blind, placebo-controlled, cross-over trial (Vestparoxy) of the treatment of vestibular paroxysmia with oxcarbazepine

Bayer O, Brémová T, Strupp M, Hüfner K · Journal of Neurology · 2018

Çalışma türü: Randomize çift kör, plasebo kontrollü çapraz çalışma.

Kapsam: 43 randomize;18 kişinin kullanılabilir verisi ana analizde.

ÖZET

En az bir atak görülen gün için göreli risk 0,67; %95 güven aralığı 0,47–0,95.

Yüksek ayrılma, yan etkiler, küçük analiz grubu ve eski tanı ölçütleri genellenebilirliği sınırlar.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.