İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

YAPAY ÜRİNER SFİNKTER İMPLANTASYONU

ÖZET

Yapay üriner sfinkter, idrar kanalının kapanmasına yardımcı olmak için cerrahiyle yerleştirilen bir cihazdır. Özellikle prostat ameliyatı veya tedavisi sonrası doğal sfinkter kontrolü bozulduğunda gündeme gelebilir. Yaygın hidrolik sistemde kanal çevresindeki manşon, sıvı haznesi ve elle kullanılan pompa birlikte çalışır. İşemek için pompa kullanılarak manşonun geçici olarak açılması sağlanır.

Bu tedavi, her idrar kaçırma türüne aynı şekilde uygulanmaz. Önce kaçırmanın tipi, şiddeti ve kişinin yaşamını ne ölçüde etkilediği belirlenir. Stres tipi kaçırma doğrulanmalı; sıkışma baskın yakınmalar ayrıca ele alınmalıdır. Cihazı kullanacak kişinin el becerisi ve bilişsel yeterliliği, yalnız ameliyatı kaldırabilecek olması kadar önemlidir.

Ameliyat sonrasında cihaz genellikle hemen çalıştırılmaz. Dokuların iyileşmesi için bir süre devre dışı bırakılması planlanır; bu dönemde kaçırmanın sürmesi tek başına başarısızlık demek değildir. Aktivasyon zamanı ve kullanım eğitimi ekip tarafından düzenlenir. Kişinin pompayı doğru kullanabildiği ve mesanesini boşaltabildiği kontrol edilmelidir.

İmplant vücudun içinde olduğu için başka bir sağlık çalışanı onu dışarıdan fark etmeyebilir. İdrar sondası takılması gerektiğinde cihazın varlığı mutlaka bildirilmelidir. Aktif manşondan sonda geçirilmesi doku hasarı, travma veya enfeksiyona neden olabilir. Bu nedenle kateter girişimi öncesinde manşonun boşaltılması ve pompanın devre dışı bırakılması gerekir.

Enfeksiyon, üretra hasarı, devam eden kaçırma veya mekanik sorunlar ek tedavi gerektirebilir. Bazı durumlarda cihaz çıkarılır ya da değiştirilir. Ameliyattan sonra artan şişlik, kanama, geçmeyen ağrı veya idrar yapma güçlüğü varsa bakım ekibine ulaşılmalıdır. Kontrolleri aksatmamak ve cihazla ilgili yeni sorunu bildirmek tedavinin önemli parçalarıdır.

Alternatiflerden biri, seçilmiş erkeklerde kullanılan askı ameliyatıdır. MASTER araştırmasında her iki yaklaşım da yakınmaları ve yaşam kalitesini iyileştirdi; ana sonuç ve ikincil sonuçlar aynı mesajı vermedi. Bu nedenle tek bir yöntemin herkes için üstün olduğu söylenemez. Karar, beklenen yararlarla birlikte cihaz kullanımı ve olası yeniden girişimler konuşularak verilmelidir.

Kaynaklar:[2][1][4][3][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • AUS
  • stres tipi idrar kaçırma
  • üretral manşon
  • cihaz erozyonu
  • kateter güvenliği
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN ACİL UYARILAR

Ateş, artan kanama veya şişlik, ilaçla geçmeyen ağrı ve idrar yapma güçlüğünde ekibi arayın. Her yeni sağlık başvurusunda implantınız olduğunu söyleyin; cihaz bilgilerinizi yanınızda taşıyın.

Kaynaklar:[2]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

TANISAL YAKLAŞIM

AMELİYAT ÖNCESİ UYGUNLUĞU DOĞRULAMA

Stres tipi kaçırma öykü, muayene veya uygun ek testle doğrulanır. Cerrahi öncesi sistoüretroskopiyle sonucu etkileyebilecek üretra ve mesane patolojisi değerlendirilir. Ürodinami tanıyı veya danışmanlığı değiştirecekse kullanılabilir; her hastaya aynı test paketi zorunlu değildir.

Aktif üriner enfeksiyon veya tedavi edilmemiş/progresif üretra ya da mesane boynu darlığı varken implant ertelenir. Eşlik eden mesane depolama bozukluğu değerlendirilip dengelenir.

Kaynaklar:[1][4]

KATETER ÖNCESİ KRİTİK KONTROL

Kateter gereksiniminde önce AUS varlığı belirlenir. Manşon boşaltılıp pompa devre dışı bırakılmadan üretral kateter yerleştirilmemelidir; işlemi cihazı tanıyan ekip planlamalıdır.

Kaynaklar:[3]

TEDAVİ

KULLANIM YETENEĞİ VE İYİLEŞME

Pompayı kullanacak el becerisi ve bilişsel yeterlilik somut olarak değerlendirilir; alternatif cerrahi ve cerrahi dışı seçenekler görüşülür. Zamanla etkinliğin azalabileceği ve yeniden ameliyatın sık olduğu açıkça anlatılır.

AMS800 konsensüsünde aktivasyon iyileşme ve konfora göre birkaç hafta sonra planlanır. Eğitim yalnız sözel anlatımla bitmez; hasta pompayı yeterince sıkıp işemeyi sağlayabildiğini göstermelidir.

Kaynaklar:[1][4]

İZLEM VE ÖNERİLER

CİHAZ VE İŞEME İZLEMİ

İlk kontrolden sonra periyodik değerlendirmede işeme ve cihaz kullanımındaki güçlükler sorgulanır. Yeni veya tekrarlayan kaçırma yalnız mekanik arızaya bağlanmaz; cihazın çalışma durumu ve eşlik eden mesane yakınmaları birlikte incelenir.

Kaynaklar:[4]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Incontinence After Prostate Treatment: AUA/GURS/SUFU Guideline (2019; Amended 2024) ↗

    AUA/GURS/SUFU · Kaynak tarihi: 2024 değişikliği · Erişim: 2026-11-01

  2. About Your Artificial Urinary Sphincter (AUS) ↗

    Memorial Sloan Kettering Cancer Center · Kaynak tarihi: 28 Ağustos 2024 · Erişim: 2026-11-01

  3. Harm from catheterisation in patients with implanted artificial urinary sphincters ↗

    NHS England National Patient Safety Team · Erişim: 2026-11-01

  4. The Asia-Pacific AMS800 artificial urinary sphincter consensus statement ↗

    Chung ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 14 Kasım 2022 çevrimiçi; Şubat 2023 dergi sayısı · Erişim: 2026-11-01

  5. Synthetic sling or artificial urinary sphincter for men with urodynamic stress incontinence after prostate surgery: the MASTER non-inferiority RCT ↗

    Constable ve arkadaşları · Kaynak tarihi: Ağustos 2022 · Erişim: 2026-11-01

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.

01 · MASTER: ASKI VE YAPAY SFİNKTER KARŞILAŞTIRMASI

Synthetic sling or artificial urinary sphincter for men with urodynamic stress incontinence after prostate surgery: the MASTER non-inferiority RCT

Constable L ve arkadaşları · Health Technology Assessment · 2022

Çalışma türü: Çok merkezli randomize noninferiority araştırması.

Kapsam: 28 Birleşik Krallık merkezinde prostat cerrahisi sonrası stres inkontinanslı 380 erkek; her grupta 190 kişi.

ÖZET

On ikinci ay ana kontinans sonucunda askı, önceden belirlenmiş %15 marjla yapay sfinkterden daha kötü olmama ölçütünü karşıladı. İki grupta yakınmalar düzeldi; anlamlı fark gösteren ikincil sonuçlar yapay sfinkteri destekledi.

Körleme yoktu; 24 ay ötesi sonuçlar bu raporda yoktur. Noninferiority tam eşitlik veya herkes için aynı seçim demek değildir. NIHR finansmanı bildirildi; ayrıntılı çıkar çatışması pasajı doğrulanamadı.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.