İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

YENİDOĞAN AKNESİ

ÖZET

Yenidoğan aknesi, yaşamın ilk altı haftasında görülen akne benzeri döküntüler için kullanılan bir terimdir. Gerçek neonatal aknede beyaz veya siyah noktalar, yani komedonlar bulunabilir. Yanak, alın ve çenede kızarık kabarıklıklar ya da püstüller de görülebilir. Başlangıç yaşı ve lezyon tipi değerlendirmede önemlidir.

Bu görünüm, neonatal sefalik püstüloz ile karışabilir. Sefalik püstüloz çoğunlukla üçüncü hafta civarında yüz ve saçlı deride ortaya çıkar; gerçek akneden farklı olarak komedon içermez. Genellikle kendiliğinden düzelir. Aynı adların gündelik kullanımda birbirine karışması, her döküntünün aynı nedenle oluştuğu anlamına gelmez.

İlk haftalardaki tipik akne çoğu zaman haftalar veya aylar içinde azalır ve nadiren iz bırakır. Altıncı haftadan sonra başlayan döküntüde ise tanının yeniden değerlendirilmesi önemlidir. İnfantil akne iz bırakabileceğinden çocuk dermatolojisi görüşü alınması yararlıdır; başka deri hastalıkları akneye benzeyebilir.

Bakım nazik olmalıdır: cilt ılık suyla temizlenir, ovalanmaz ve yağlı ürünlerden kaçınılır. Hekim önermedikçe bebeğe akne ilacı veya akne temizleyicisi uygulanmamalıdır. Görünümü hızla düzeltme isteği, yetişkinler için hazırlanmış ürünleri bebeğin hassas cildine kullanma gerekçesi değildir.

Muayenede komedonların varlığı, döküntünün dağılımı ve yaş değerlendirilir. Çocukların çoğunda ek inceleme gerekmez. Ancak büyümenin hızlanması, erken cinsel gelişim veya başka androjen fazlalığı bulguları gibi eşlik eden özellikler varsa değerlendirme genişletilir. Bu yaklaşım her bebekte rutin hormon paneli yapılması anlamına gelmez.

Malassezia mayalarının sefalik püstülozdaki rolü kesin değildir. Bir ileriye dönük çalışmada kolonizasyon ile döküntü ağırlığı arasında ilişki bulunmuştur; ancak başlangıçtaki grubun yalnız bir kısmı sonraki kontrolde incelenmiştir. Böyle bir ilişki, mayanın döküntüyü tek başına oluşturduğunu veya antifungal tedavinin gerektiğini kanıtlamaz.

Başka bir yenidoğan çalışması ise Malassezia izolasyonu ile sefalik püstüloz arasında ilişki göstermemiştir. İki araştırmanın farklı sonuçları nedeniyle mikrobiyolojik varsayım klinik tanının yerine geçmemelidir. Bu çalışmalar tedavi deneyi değildir ve her sivilce benzeri lezyon için mantar ilacı başlatmayı desteklemez.

Kaynaklar:[2][3][1][5][6]
ANAHTAR KELİMELER
  • Neonatal akne
  • Komedon
  • Sefalik püstüloz
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Bu madde ilk altı haftadaki döküntüyü ele alır; ergen aknesinin ilaç algoritması değildir. Gerçek neonatal aknede komedon bulunabilir. Altıncı haftadan sonraki infantil akne ayrı yaş grubudur; iz bırakma olasılığı ve değerlendirmesi farklıdır.

Kaynaklar:[2]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Yanak, alın ve çenede kızarık papüller veya püstüller; bazı bebeklerde beyaz-siyah noktalar görülür. Komedonlar saçlı deri ve üst gövdede de bulunabilir.

Kaynaklar:[2]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Altıncı haftadan sonra başlayan döküntü, kalıcı iz veya tanı belirsizliği dermatoloji değerlendirmesi gerektirir. Bu yaşta enfeksiyon veya egzama gibi akne dışındaki nedenler de gözden geçirilmelidir.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Başlangıç yaşı ve cilde sürülen yağ, merhem veya diğer ürünler sorgulanır; ürünler akne benzeri görünümü etkileyebilir.

Büyüme hızlanması ve androjen fazlalığı düşündüren eşlik eden bulgular araştırılır. Her tipik yenidoğan döküntüsüne geniş hormonal inceleme uygulanmaz.

Kaynaklar:[1][2]

FİZİK MUAYENE

Yüz ve saçlı deride, özellikle üçüncü hafta civarında başlayan komedonsuz püstüller sefalik püstülozu düşündürür. Beyaz-siyah noktaların gerçekten bulunup bulunmadığı, aile tarafından kullanılan “sivilce” adından daha belirleyicidir.

Kaynaklar:[3]

AYIRICI TANI

Sefalik püstüloz neonatal akneyle aynı adla anılabilse de komedon içermemesi ayırıcıdır. Tipik görünüm genellikle kendiliğinden düzelir; isim benzerliği, her püstülün aynı mekanizmayla oluştuğu anlamına gelmez.

Veziküller, yaygın büller veya sistemik hastalık bulguları varsa viral, bakteriyel ve mantar enfeksiyonları ayrıca değerlendirilir.

Kaynaklar:[3][4]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Tanı yaş, öykü ve lezyon morfolojisiyle değerlendirilir; çoğu çocuk ek test gerektirmez. Atipik bulguda uzman görüşü alınır.

Malassezia kolonizasyonu ile püstüloz ağırlığı arasında ilişki bildiren çalışma, mikroorganizmanın tek başına hastalık nedeni olduğunu göstermez. Takipteki 56 çift, başlangıçtaki 102 çiftin yalnız bir bölümüdür.

Kaynaklar:[2][5]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Cilt ılık suyla nazikçe temizlenir; ovalama ve yağlı bakım ürünlerinden kaçınılır. Bebeğe hekim önerisi olmadan akne ilacı veya temizleyicisi başlanmaz.

Tipik sefalik püstülozda çoğu kez ilaç gerekmemesi aileye açıklanır.

104 yenidoğanın izlendiği diğer çalışma, kolonizasyonla hastalık arasında ilişki bulmamıştır. Gözlemsel veriler antifungal tedavi deneyi değildir; mikrobiyolojik varsayım üzerinden her bebeğe tedavi başlanamaz.

Kaynaklar:[1][3][6]

İZLEM VE ÖNERİLER

İlk haftalardaki döküntü çoğunlukla haftalar-aylar içinde azalır ve nadiren iz bırakır. Beklenen seyirden farklılaşma veya daha geç başlangıç yeniden değerlendirilmelidir.

Araştırmalar arasındaki farklar aileye kesin mantar nedeni varmış gibi sunulmamalıdır. İkinci kontrolde tüm bebekleri araştırmacıların görmemesi, olumsuz ilişkinin de sınırsız kesinlikte yorumlanmasını engeller.

Kaynaklar:[1][6]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Ateş, genel durum bozulması veya yaygın kabarcıklarda yenidoğan enfeksiyonu açısından acil değerlendirme gerekir; akne varsayımıyla beklenmez.

Kaynaklar:[4]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Is that acne on my baby’s face? ↗

    American Academy of Dermatology · Kaynak tarihi: 2023-09-12 · Erişim: 2026-10-29

    Son güncelleme: 12 Eylül 2023.

  2. Acne in children ↗

    DermNet · Erişim: 2026-10-29

    Temmuz 2018; gün belirtilmiyor.

  3. Neonatal cephalic pustulosis ↗

    DermNet · Erişim: 2026-10-29

    Güncelleme: Nisan 2014; gün belirtilmiyor.

  4. Blisters and pustules in neonates ↗

    DermNet · Erişim: 2026-10-29

  5. Skin colonization by Malassezia species in neonates: a prospective study and relationship with neonatal cephalic pustulosis ↗

    Archives of Dermatology · Erişim: 2026-10-29

    Şubat 2002 sayı; kesin çevrimiçi gün doğrulanmadı.

  6. Colonization of neonate skin by Malassezia species: relationship with neonatal cephalic pustulosis ↗

    Journal of the American Academy of Dermatology · Kaynak tarihi: 2007-09-24 · Erişim: 2026-10-29

    24 Eylül 2007 çevrimiçi; Aralık 2007 sayı.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · YENİDOĞANDA MALASSEZİA KOLONİZASYONU VE PÜSTÜLOZ

Skin colonization by Malassezia species in neonates: a prospective study and relationship with neonatal cephalic pustulosis

Vincent Bernier ve ark. · Archives of Dermatology · 2002

Çalışma türü: Prospektif gözlemsel çalışma

Kapsam: Başlangıçta 102 yenidoğan/anne çifti; üçüncü haftada 56 çift.

ÖZET

Üçüncü haftada 29 yenidoğan kültürü pozitifti; ağır püstülozla kolonizasyon ilişkiliydi.

Takip kaybı önemli; ilişki nedensellik veya antifungal yarar kanıtı değildir. Özgün tam özet erişildi.

02 · SEFALİK PÜSTÜLOZ VE MALASSEZİA İLİŞKİSİ

Colonization of neonate skin by Malassezia species: relationship with neonatal cephalic pustulosis

Meltem Ayhan ve ark. · Journal of the American Academy of Dermatology · 2007

Çalışma türü: Prospektif kolonizasyon çalışması

Kapsam: 104 yenidoğan; takipte 26 sefalik püstüloz tanısı.

ÖZET

Kolonizasyon yaşla arttı; hastalık veya ağırlığıyla anlamlı ilişki bulunmadı.

İkinci ziyarette bütün bebekleri araştırmacılar muayene etmedi. Tedavi deneyi değildir; özgün tam özetle sınırlı erişim.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.