İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

YENİDOĞAN İNTRAVENTRİKÜLER KANAMASI

ÖZET

Yenidoğan intraventriküler kanaması, beynin sıvıyla dolu boşluklarında gelişen kanamadır. Özellikle çok erken doğan bebeklerde damarların kırılgan olması riski artırır. Çoğu olay yaşamın ilk günlerinde ortaya çıkar. Bebekte belirti olmayabileceği gibi solunum duraklaması, emme güçlüğü, gevşeklik veya nöbet görülebilir. Belirtisiz görünüm kanamayı dışlamaz; riskli bebeklerin görüntüleme izlemi bu nedenle önemlidir.

Kanama germinal matriksle sınırlı kalabilir veya ventriküllere ulaşabilir. Periventriküler hemorajik infarkt, basitçe kanın beyin dokusuna yayılması olarak değil, venöz kanama infarktı olarak değerlendirilir. Sonradan ventriküller genişleyebilir; her genişleme aynı hızda ilerlemez. Seri ultrason bulguları ve klinik durum birlikte yorumlanır.

Bakımın amacı bebeğin dolaşımını ve solunumunu desteklemek, eşlik eden sorunları yönetmek ve komplikasyonları erken fark etmektir. Oluşmuş kanamayı anında geri çeviren bir tedavi yoktur. Sonuçlar gebelik haftası ve hasarın ağırlığına göre değişir. İyileşme döneminde gelişimsel takip ve gerektiğinde erken destek hizmetleri önem taşır.

Kanama sonrasında hidrosefali gelişirse yenidoğan ve beyin cerrahisi ekipleri geçici sıvı boşaltma yöntemlerini veya şant gereksinimini değerlendirir. Şantı önlemek amacıyla rutin tekrarlayan bel ponksiyonları önerilmez; bu durum seçilmiş acil basınç azaltma işlemleriyle karıştırılmamalıdır. Asetazolamid ve furosemidin şant gereksinimini azaltmak için kullanılması da önerilmez. İşlem zamanı tek bir evrensel ağırlık eşiğiyle belirlenmez.

ELVIS çalışması, ilerleyici kanama sonrası ventrikül genişlemesinde daha düşük veya daha yüksek ultrason ölçüm eşiklerinde girişimi karşılaştırmıştır. İki yıllık ham sonuç farkı istatistiksel anlamlılığa ulaşmamış, sonradan yapılan düzeltilmiş analiz erken girişim lehine bulunmuştur. Dolayısıyla araştırma sonucu, bütün kanamalara aynı işlemin uygulanması gerektiği şeklinde yorumlanmamalıdır.

Aynı ELVIS verilerinin daha yeni Bayesçi analizi erken girişim lehine ek istatistiksel destek sağlamıştır; bu yeni ve bağımsız bir hasta grubu değildir. Bulgular, farklı analiz varsayımlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

DRIFT araştırmasının uzun dönem izlemi bilişsel yarar olasılığı göstermiştir. Bununla birlikte küçük örneklem, izlem kayıpları ve başlangıç farklılıkları yorumlamayı sınırlar; uzman merkez araştırması tüm yenidoğanlara rutin girişim önerisine dönüştürülmemelidir.

ANAHTAR KELİMELER
  • İntraventriküler kanama
  • Prematürite
  • PHVD
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Prematürite ve damar kırılganlığı başlıca risk bağlamıdır.

Çok erken veya çok küçük doğan bebeklerde risk daha yüksektir. Doğum sonrası oksijen ve kan basıncı değişiklikleri, henüz olgunlaşmamış beyin damarlarını etkileyebilir. Kanamanın yeri ve miktarı hastalığın ağırlığını belirlemede kullanılır.

Kaynaklar:[1][8]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Belirti olmayabilir; apne, tonus azalması, zayıf emme veya nöbet görülebilir.

Kalp hızında yavaşlama, huzursuzluk ve bıngıldakta kabarıklık da görülebilir. Hafif kanamada dışarıdan belirti fark edilmemesi, riskli bebeğin ultrason izleminin gereksiz olduğu anlamına gelmez.

Kaynaklar:[1][8]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Bebek nöbet geçiriyor, solumuyor veya yanıt vermiyorsa acil yardım çağırın.

Yoğun bakımdaki bebeğin yeni solunum veya beslenme değişikliğini aile bakım ekibine bildirmelidir. İzlem, yalnız kanamayı değil prematüriteye eşlik eden sorunları da kapsar; aile ekipten açıklama ve destek isteyebilir.

Kaynaklar:[7][8]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Gebelik haftası, solunum sıkıntısı ve dolaşım dengesizliği kaydedilir.

≤32 haftalık bebekte ağır asidoz, vazopressör gerektiren hipotansiyon, uzamış mekanik ventilasyon, sepsis, pnömotoraks veya yoğun resüsitasyon öyküsü risk değerlendirmesine eklenir. Yerel protokol, riskli bebekte daha sık görüntüleme gerektirebilir.

Kaynaklar:[1][9]

FİZİK MUAYENE

Tonus, refleksler, emme ve kardiyorespiratuvar durum değerlendirilir.

Baş çevresinin seyri, sütürlerin ayrılması ve bıngıldak kabarıklığı izlenir. Bu bulgular ventrikül genişlemesini düşündürür; değerlendirme ultrason ölçümleriyle birlikte yapılır.

Kaynaklar:[1][9]

AYIRICI TANI

PVHI venöz hemorajik infarkttır; beyaz cevher hasarı ayrı veya eşlik eden lezyondur.

Kanamanın derecesi ile sonradan gelişen ventrikül genişlemesi aynı değerlendirme değildir. PHVD kuşkusunda ventrikül boyutları ve zaman içindeki değişimleri ayrıca kaydedilir.

Kaynaklar:[2][9]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

≤31+6 haftada rutin ultrason 4–7. gün yapılır. Derece ≥2 kanamada 7–10 gün sonra tekrarlanır; ventrikül genişlemesinde başlangıçta en az haftalık izlenir. Klinik gereksinimde program sıklaştırılır.

Ventrikül indeksi ve anterior horn genişliği gibi ölçümler, seri incelemelerde ilerlemenin izlenmesine yardım eder. Yerel ≤32 hafta yaklaşımı bu ölçümleri klinik basınç bulgularıyla birlikte kullanır; tek bulguya dayalı karar verilmez.

Kaynaklar:[2][9]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Hidrosefalide geçici drenaj/şant kararı bireyseldir. Şantı önlemek için rutin seri ponksiyon veya asetazolamid/furosemid önerilmez.

Geçici drenaj seçenekleri arasında üstünlüğü her durumda kanıtlanmış tek yöntem yoktur. Seçim, yenidoğan ve beyin cerrahisi ekiplerinin bireysel değerlendirmesini gerektirir.

Kaynaklar:[3]

İZLEM VE ÖNERİLER

Gelişimsel izlem ve erken destek gereksinimi değerlendirilir.

Ağır kanama veya çok erken doğum sonrası hareket, öğrenme ve gelişim sorunları ortaya çıkabilir. Ailenin kaygıları izlem görüşmelerinde ele alınır; yoğun bakım ekibinin destek kaynaklarına yönlendirmesi yararlı olabilir.

Kaynaklar:[1][8]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Şantlı bebekte ateş veya yeni nörolojik belirti acil değerlendirme gerektirir.

İlerleyen ventrikül genişlemesi veya kafa içi basınç artışını düşündüren muayene bulguları beyin cerrahisi değerlendirmesini gerektirir. Bu durumda rutin kontrol tarihini beklemek uygun değildir.

Kaynaklar:[1][9]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Intraventricular hemorrhage of the newborn ↗

    MedlinePlus; A.D.A.M. · Kaynak tarihi: 2025-04-05 · Erişim: 2026-10-29

    Son inceleme: 5 Nisan 2025.

  2. Routine imaging of the preterm neonatal brain ↗

    Canadian Paediatric Society · Kaynak tarihi: 2026-01-12 · Erişim: 2026-10-29

    2020 güncellemesi ve 2021 düzeltmesi; yeniden onay: 12 Ocak 2026.

  3. Management of posthemorrhagic hydrocephalus in premature infants ↗

    Congress of Neurological Surgeons · Erişim: 2026-10-29

    2014 kılavuzunun 2020 güncellemesi; gün belirtilmemiş.

  4. Randomized Controlled Early versus Late Ventricular Intervention Study in Posthemorrhagic Ventricular Dilatation: Outcome at 2 Years ↗

    The Journal of Pediatrics · Kaynak tarihi: 2020-08-12 · Erişim: 2026-10-29

    12 Ağustos 2020 çevrimiçi; Kasım 2020 sayı.

  5. Early versus Late Ventricular Intervention Study (ELVIS) in post-hemorrhagic ventricular dilatation: Bayesian reanalysis of brain injury and outcomes ↗

    Pediatric Research · Kaynak tarihi: 2026-06-09 · Erişim: 2026-10-29

  6. Drainage, irrigation and fibrinolytic therapy (DRIFT) for posthaemorrhagic ventricular dilatation: 10-year follow-up of a randomised controlled trial ↗

    Archives of Disease in Childhood - Fetal and Neonatal Edition · Kaynak tarihi: 2020-07-04 · Erişim: 2026-10-29

    4 Temmuz 2020 çevrimiçi; Eylül 2020 sayı.

  7. Signs your baby may be unwell ↗

    South Tees Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2023-09-04 · Erişim: 2026-10-29

  8. Intraventricular Hemorrhage in Newborns ↗

    Nemours KidsHealth · Erişim: 2026-10-29

    Son inceleme: Kasım 2019; temel klinik bilgi kullanıldı.

  9. Evaluation and Management of Intraventricular Hemorrhage (IVH) and Post-hemorrhagic Ventricular Dilation (PHVD) in the NICU ↗

    SSM Health Cardinal Glennon · Kaynak tarihi: 2024-02-22 · Erişim: 2026-10-29

    22 Şubat 2024 onayı; ≤32 haftalık bebeklere yönelik yerel kılavuz.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA

3 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · ELVIS İKİ YILLIK GELİŞİM SONUÇLARI

Randomized Controlled Early versus Late Ventricular Intervention Study in Posthemorrhagic Ventricular Dilatation: Outcome at 2 Years

Mehmet N Cizmeci ve ark. · The Journal of Pediatrics · 2020

Çalışma türü: Çok merkezli randomize çalışmanın izlemi

Kapsam: 126 randomize prematürenin 113’ünde sonuç değerlendirildi.

ÖZET

Ölüm/ağır gelişimsel sorun düşük eşikte 20/58, yüksek eşikte 28/55; P=0,07. Düzeltilmiş posthoc analiz erken girişim lehineydi.

Uzun dönem sonuç için güçlendirilmemiştir; sonradan düzeltilmiş analiz ham anlamlı sonuçla eş tutulmaz.

02 · ELVIS VERİLERİNİN BAYESÇİ YENİDEN ANALİZİ

Early versus Late Ventricular Intervention Study (ELVIS) in post-hemorrhagic ventricular dilatation: Bayesian reanalysis of brain injury and outcomes

Mehmet N Cizmeci ve ark. · Pediatric Research · 2026

Çalışma türü: Aynı randomize verilerin ikincil analizi

Kapsam: Aynı 126 bebek: 64 erken, 62 geç girişim.

ÖZET

Farklı öncüllerde geç girişimin zarar olasılığı %91,1–99,7 hesaplandı.

Yeni bağımsız kohort değildir; model ve öncül varsayımlarına bağlıdır. Tam özet erişimi.

03 · DRIFT SONRASI ON YILLIK BİLİŞSEL İZLEM

Drainage, irrigation and fibrinolytic therapy (DRIFT) for posthaemorrhagic ventricular dilatation: 10-year follow-up of a randomised controlled trial

Karen Luyt ve ark. · Archives of Disease in Childhood - Fetal and Neonatal Edition · 2020

Çalışma türü: Randomize çalışmanın uzun dönem izlemi

Kapsam: 77 randomize bebeğin 52’si değerlendirildi; 51 bilişsel puan elde edildi.

ÖZET

Bilişsel puan ortalaması DRIFT 69,3, standart bakım 53,7; ham P=0,1, önceden belirlenen değişkenlerle düzeltilmiş P=0,01 idi.

Küçük örneklem, başlangıç dengesizliği ve izlem kayıpları; genel rutin uygulama veya tüm işlevlerde iyileşme kanıtı değildir.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.