YENİDOĞAN İŞİTME TARAMASI

Yenidoğan işitme taraması, işitme kaybı açısından ayrıntılı incelemeye gereksinim duyabilecek bebekleri erken belirlemeye yönelik bir süreçtir. Sağlık Bakanlığının 2026 rehberi, taramayı kesin tanıdan ayırır. Amaç yalnız test sonucunu kaydetmek değil, gerekli tanısal değerlendirme ve desteğe zamanında ulaşılmasını sağlamaktır. Türkiye’de ulusal yenidoğan programında otomatik işitsel beyin sapı yanıtı, AABR, kullanılmaktadır.

Bebeğin konuşmasını beklemek gerekmez. CDC, taramanın otomatik beyin sapı yanıtı, otoakustik emisyon veya bunların birlikte kullanımıyla yapılabileceğini açıklar. İşlem kısa sürer, ağrılı değildir ve bebek çoğu kez uyurken tamamlanır. Kullanılacak yöntem, içinde bulunulan programın protokolüne göre belirlenir; farklı ülkelerdeki basamaklar aynı olmayabilir.

Tarama sonucu tek başına işitme kaybının derecesini veya türünü açıklamaz. İngiltere’nin aile bilgilendirmesi, bir veya iki kulakta net yanıt alınmadığında ek odyolojik testler gerektiğini belirtir. Bu incelemeye gelen bebeklerin çoğunda yeterli işitme saptanabilir. Bununla birlikte bazı bebeklerde geçici veya kalıcı kayıp bulunur; randevuyu tamamlamak önemlidir.

Zamanlama bir güvenlik unsurudur. Türkiye rehberinde ilk ay dolmadan taramanın, üçüncü ay dolmadan tanısal değerlendirmenin ve altıncı ay dolmadan erken müdahalenin tamamlanması veya başlatılması hedefleri yer alır. Mümkünse tanı ve müdahalenin daha erken yapılması teşvik edilir. Tarama, tanı ve rehabilitasyon birbirini izleyen ama aynı olmayan basamaklardır.

JCIH açıklaması, başarılı tarama sayılabilmesi için iki kulağın aynı tarama oturumunda geçer sonuç vermesini ister. Ayrı zamanlardaki tek kulak sonuçları birleştirilmemelidir. Prematüre bebekte tanısal incelemenin zamanı hekim ve çocuk odyoloğuyla planlanır. Tekrarlanan taramalar, tanıya ulaşmayı geciktiren bir döngüye dönüşmemelidir.

Her iki kulakta net yanıt alınması rahatlatıcıdır, fakat gelecekte işitme kaybı olmayacağını garanti etmez. NHS, taramanın bütün kayıp türlerini yakalamadığını ve sonradan kayıp gelişebileceğini vurgular. Büyüme boyunca işitme ve iletişim gelişimi izlenmelidir. Ailenin bir endişesi varsa geçmişteki geçer sonuç nedeniyle değerlendirme ertelenmemelidir.