YENİDOĞAN SEPSİSİ
ÖZET
Yenidoğanda sepsis ateş olmadan da gelişebilir; emmede azalma, apne, solukluk, ısı düzensizliği veya davranış değişikliği erken işaret olabilir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Erken/geç başlangıç, kültür ve ampirik tedavi kararı; yetişkin sepsisinin kopyası değil.
HALK İÇİN KISA BİLGİ
İlk ayda ≥38 °C ateş, zor uyandırılma, solunum duraklaması veya belirgin beslenememe acil değerlendirme gerektirir. Evde ateşin düşmesini beklemek güvenli değildir; normal ya da düşük vücut sıcaklığı ağır enfeksiyonu dışlamaz. [1]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Gebelik haftası, anne ateşi/GBS durumu, uzun membran açıklığı, doğumda canlandırma, önceki antibiyotik, hastane yatışı ve kateterler kaydedilir. HSV teması, idrar miktarı ve ailenin bebeğin farklı olduğuna ilişkin gözlemi önemlidir. [1]
FİZİK MUAYENE
Solunum, kalp hızı, kapiller dolum, kan basıncı, bilinç/tonus, glukoz ve vücut ısısı değerlendirilir. Apne, inleme, benekli cilt, ≥3 saniye kapiller dolum veya nöbet ciddi hastalık bulgusudur. [1]
AYIRICI TANI
Duktusa bağımlı kalp hastalığı, metabolik hastalık/hipoglisemi, RDS, pnömotoraks ve cerrahi karın sepsisi taklit edebilir. Safralı kusma veya azalmış femoral nabız alternatif acil nedenleri düşündürür. [1]
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TEST SEÇİMİ
Antibiyotik öncesi kan kültürü alınır; işlem başarısızsa hasta bebeğin tedavisi bekletilmez. CRP/kan sayımı tek başına dışlama testi değildir. Menenjit kuşkusunda BOS incelemesi gerekir; instabilite veya koagülopati varsa önce stabilizasyon sağlanır. Geç başlangıçta idrar odağı da araştırılır. [3]
TEDAVİ
Tedavi kararı sonrası antibiyotik bir saat içinde başlanmalıdır. RCH erken başlangıçta menenjit yoksa benzilpenisilin–gentamisin; menenjit kuşkusunda benzilpenisilin–üçüncü kuşak sefalosporin yaklaşımını kullanır. Geç başlangıç, hastane/toplum kökeni ve kolonizasyon farklı rejim gerektirebilir. HSV kuşkusunda asiklovir değerlendirilir. Doz aralığı gebelik/postnatal yaş ve böbrek işlevine göre neonatal formülerden seçilir. [2]
İZLEM VE ÖNERİLER
Kültür, klinik gidiş ve odağa göre tedavi daraltılır. RCH, erken sepsis kuşkusunda kültür negatif ve bebek iyi ise 36 saatte kesmeyi önerir; bu süre kültür pozitif, menenjitli veya klinik kuşkusu süren bebeğe uygulanmaz. Gereksiz geniş/uzun tedavi de zararlıdır. [2]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL BELİRTİLER VE SEVK
Apne, şok, nöbet veya hızla artan destek ihtiyacında yenidoğan yoğun bakım değerlendirmesi gerekir. Kültür alınamaması antibiyotiği geciktirme gerekçesi değildir. [3]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
ÖZEL DURUMLAR
Erken/geç başlangıcın saat sınırı kılavuzlar arasında farklıdır; bu maddede RCH’nin 48 saat ayrımı kullanılır. Seftriakson özellikle sarılıklı veya kalsiyumlu sıvı alan küçük yenidoğanda uygun bir rutin alternatif değildir. [2]
KLİNİK AYRIMLAR
Tablo klinik değerlendirme ve yaşa özgü kararların yerine geçmez.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Recognition of the seriously unwell neonate and young infant ↗
Royal Children’s Hospital Melbourne · Kaynak tarihi: tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-26
- Neonatal antimicrobial guidelines ↗
Royal Children’s Hospital Melbourne · Kaynak tarihi: tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-26
- Sepsis in neonates ↗
Safer Care Victoria · Kaynak tarihi: tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki seçilmiş çalışmalar tanı, tedavi veya izlem sorularını tamamlar; yaş grupları ve çalışma sınırlılıkları ayrı belirtilmiştir.
01 · KOMPLİKE OLMAYAN NEONATAL SEPSİSTE TEDAVİ SÜRESİ
Seven-day versus 14-day antibiotic course for culture-proven neonatal sepsis: a multicentre randomised non-inferiority trial in a low and middle-income country.
Sourabh Dutta ve arkadaşları · Archives of disease in childhood. Fetal and neonatal edition · 2025
Çalışma türü: Çok merkezli randomize noninferiorite çalışması
Kapsam: Doğum ağırlığı ≥1000 g, kültür pozitif ve duyarlı tedavinin yedinci gününde klinik düzelmiş yenidoğanlar; S. aureus, mantar ve uzun tedavi gerektiren enfeksiyonlar dışlandı.
ÖZET
Yedi ve 14 gün gruplarında 126 ve 135 bebek vardı. Protokole uygun analizde nüks 2/125 ve 6/130’du; fark belirlenen noninferiorite sınırının altında kaldı. Kısa kolda yatış medyanı dört gün azaldı.
Ara analizde erken sonlandırıldı. Bulgular menenjite, komplikasyonlu enfeksiyona veya aşırı düşük doğum ağırlığına genellenemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40280737 · DOI: 10.1136/archdischild-2024-328232
02 · AMPİRİK ANTİBİYOTİKLERİN MİKROBİYOTA ETKİSİ
Effects of early-life antibiotics on the developing infant gut microbiome and resistome: a randomized trial.
Marta Reyman ve arkadaşları · Nature communications · 2022
Çalışma türü: Üç rejimli randomize çalışma ve ayrı sağlıklı kontrol kohortu
Kapsam: ≥36 haftalık, ilk haftada erken sepsis kuşkusuyla tedavi edilen 147 bebek; 80 tedavisiz karşılaştırma bebeği.
ÖZET
Antibiyotik sonrası mikrobiyota ve direnç geni profili değişti. Amoksisilin–sefotaksim en büyük, penisilin–gentamisin en küçük ekolojik etkiyle ilişkiliydi; farklılıklar 12 ayda azaldı.
Tedavisiz kontrol randomize değildi. Ekolojik sonuçlar gerekli sepsis tedavisinin bırakılmasını veya klinik üstünlük iddiasını desteklemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35173154 · DOI: 10.1038/s41467-022-28525-z
03 · DOĞUMDA GEN İFADESİ VE SONRAKİ SEPSİS
Predictive gene expression signature diagnoses neonatal sepsis before clinical presentation.
Andy Y An ve arkadaşları · EBioMedicine · 2024
Çalışma türü: Keşifsel kohort ve dış doğrulama
Kapsam: Gambiya’da 720 başlangıçta sağlıklı term bebek içinden seçilen sonraki sepsis, lokal enfeksiyon ve kontrol grupları.
ÖZET
Dört genli imzanın erken sepsis için eğitim AUC’si 0,94, dış doğrulamada 0,72 idi. Klinik belirti öncesinde biyolojik farklılıklar gösterildi.
Az sayıda sepsis olgusu ve azalan dış doğrulama performansı nedeniyle rutin tarama testi değildir. Çalışma erken sepsisi ≤7 gün olarak tanımlamıştır; klinik kılavuzdaki 48 saat sınırıyla karıştırılmamalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39472236 · DOI: 10.1016/j.ebiom.2024.105411
Eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde 112 aranmalıdır.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.