YENİDOĞANIN RESPİRATUVAR DİSTRES SENDROMU

Gebelik haftası, antenatal steroid, anne diyabeti, doğum şekli, enfeksiyon riski ve belirtilerin doğumla ilişkisi kaydedilir. RDS çoğunlukla ilk dakikalarda belirginleşir ve başlangıçta ilerleyebilir. [4]

Solunum işi, inleme, hava girişi, apne ve oksijen ihtiyacının eğilimi izlenir. Letarji ve azalan solunum çabası ilerleyen yetersizliğe işaret edebilir. [4]

Geçici takipne, pnömoni/sepsis, mekonyum aspirasyonu, pnömotoraks, pulmoner hipertansiyon ve konjenital kalp hastalığı ayırt edilmelidir. Term bebekte her solunum sıkıntısını surfaktan eksikliği saymak doğru değildir. [4]

TANI VE TEST SEÇİMİ

Klinik değerlendirme, kan gazı/oksimetri ve gerektiğinde akciğer grafisi tanıyı destekler; enfeksiyon araştırması eşlik edebilir. [1] Deneyimli merkezde akciğer ultrasonu surfaktan ihtiyacını belirleme sürecine katılabilir. [2]

Spontan soluyan riskli prematürede erken noninvaziv destek tercih edilir. 2025 Avrupa uzlaşısı başlangıçta nazal CPAP 6–8 cmH2O veya uygun NIPPV önerir. >28 haftada kötüleşen RDS için ≥6 cmH2O ortalama basınç ve FiO2 ≥0,30 gereksinimi ya da ultrason bulguları erken surfaktan değerlendirmesini destekler. Spontan soluyanda ince kateterle uygulama tercih edilir; poraktant alfa başlangıç 200 mg/kg rejimi 100 mg/kg’dan üstündür. [2]

Satürasyon, gaz değişimi, beslenme/sıvı dengesi ve destek ihtiyacı birlikte izlenir. <28 haftada oksijen alırken Avrupa hedefi %90–94, alarm sınırları %89–95’tir; bu doğumun ilk dakikalarındaki geçiş hedefi değildir. Retinopati tarama programı sağlanmalıdır. [2]

ACİL BELİRTİLER VE SEVK

Apne, artan FiO2 veya CPAP’a rağmen yetersiz gaz değişimi yoğun bakımda destek artırımı gerektirir. Entübe RDS’li bebeğe uygun surfaktanın merkezler arası nakil öncesinde verilmesi önerilir. [3]