YERSİNİA PSEUDOTUBERCULOSİS ENFEKSİYONU
ÖZET
Yersinia pseudotuberculosis, çoğunlukla kirlenmiş gıda veya suyla bulaşan, bağırsak enfeksiyonu ve mezenterik lenf düğümü iltihabına yol açabilen bir bakteridir. Karın ağrısı apandisite benzeyebilir; bazı hastalarda sistemik inflamasyon, sepsis veya bağırsak tıkanması gibi ciddi komplikasyonlar gelişebilir. İleri yaş, bağışıklık baskılanması ve demir yüklenmesi ağır hastalık açısından önemlidir. Maruziyet öyküsü tanıyı destekler, ancak klinik tablo ve uygun laboratuvar incelemesinin yerini tutmaz. Sıradan dışkı kültüründe yeterli üreme olmayabileceğinden, hedefe yönelik laboratuvar istemi önem taşır; yalnız rutin incelemenin normal bulunmasıyla değerlendirme sonlandırılmamalıdır.
Çocuklarda göz kızarıklığı, çilek dili, döküntü ve servikal lenf düğümü büyümesi Kawasaki hastalığına benzeyebilir. Küçük, seçilmiş bir pediatrik çalışmada ileoçekal lenf düğümü ölçümü ayırıma yardımcı bulunmuştur; bu sonuç bütün çocuklarda tek başına kesin tanı veya tedavi kararı sağlayan bir eşik değildir.
Birçok moleküler dışkı paneli yalnız Y. enterocolitica’yı hedefler. Bu yüzden böyle bir panelin negatifliği Y. pseudotuberculosis olasılığını ortadan kaldırmaz. Laboratuvara tür şüphesi açıkça iletilmeli; uygun kültür ve saf kültürde tanımlama planlanmalıdır. Kültür ayrıca antibiyotik duyarlılığını değerlendirmeyi sağlar.
Hafif enfeksiyonda yaklaşım genellikle sıvı desteği ve elektrolit bozukluklarının düzeltilmesidir; rutin antibiyotik gerekmez. Sepsis, belirgin toksik görünüm veya ağır sıvı kaybı hastaneye yatış gerektirebilir. Ciddi enfeksiyonda antimikrobiyal tedavi bireyselleştirilir. İlaçlara yanıt vermeyen apsede drenaj gerekebilir; deneysel ilaç karşılaştırmaları insanlarda kesin üstünlük kanıtı olarak kabul edilmemelidir.
İdrarın belirgin azalması, ödem, olağandışı uyku hali veya bilinç bulanıklığı böbrek hasarının işareti olabilir ve gecikmeden değerlendirme gerektirir. Hafif böbrek hasarı belirti vermeyebilir. Kreatinin, idrar incelemesi ve idrar çıkışı birlikte değerlendirilir; ağır ya da nedeni belirsiz hasarda nefroloji ve hastane desteği gerekir. İyileşmeden sonra da böbrek işlevi kontrolleri sürdürülmelidir.
- Yersinia pseudotuberculosis
- mezenterik adenit
- Kawasaki benzeri tablo
- akut böbrek hasarı
- kültür
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
Yersinia pseudotuberculosis, kirlenmiş gıda/su veya hayvan temasıyla bulaşabilen bir bakteridir. Kemirgenler, küçük memeliler ve kuşlar rezervuar olabilir. Bağırsak ve karın içi lenf düğümlerini etkileyebilir; veba etkeni olan Y. pestis ile aynı değildir.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Ateş, ishal ve karın ağrısı görülebilir; bazen tek belirti karın ağrısıdır. Sağ taraftaki ağrı apandisite benzeyebilir.
Çocuklarda göz kızarıklığı, çilek dili, boyunda bezeler ve döküntüyle Kawasaki hastalığına benzeyen bir tablo oluşabilir. Bu benzerlik evde ayırt edilemez.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Artan veya sağ alt karına yerleşen ağrıda gecikmeden değerlendirme gerekir. Şiddetli ağrı, bilinç değişikliği veya solunum güçlüğünde acil yardım alın.
Belirgin idrar azalması, yeni şişlik veya olağandışı uyku hali böbrek sorununun işareti olabilir; aynı gün tıbbi yardım alın.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
İşlenmemiş su, gıda ve hayvan teması; benzer yakınmalı kişiler sorgulanır. Demir yüklenmesi, bağışıklık baskılayıcı hastalık veya tedavi ağır enfeksiyon açısından kaydedilir.
Uzayan ateş ve döküntünün zaman çizelgesi, göz ve ağız değişiklikleriyle birlikte değerlendirilir; Kawasaki ölçütleri yalnız bağırsak yakınmaları nedeniyle göz ardı edilmez.
FİZİK MUAYENE
Karın ağrısının yerleşimi ve hassasiyet değerlendirilerek cerrahi gereksinim belirlenir.
Nabız, kan basıncı, idrar miktarı ve ödem incelenir; böbrek hasarında belirgin belirti olmayabileceği unutulmaz.
Konjonktival kızarıklık, oral değişiklikler, döküntü ve servikal lenf düğümleri Kawasaki benzeri fenotip açısından kaydedilir.
AYIRICI TANI
Mezenterik adenit gerçek apandisitle karışabilir; diğer enterik bakteriler, viral gastroenterit ve inflamatuvar bağırsak hastalığı da değerlendirilir.
Kawasaki hastalığı, adenovirüs ve Epstein–Barr virüsü benzer bulgular verebilir. Lenf düğümü büyüklüğü tek başına etkeni kanıtlamaz.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
Laboratuvara özellikle Y. pseudotuberculosis şüphesi bildirilir. Birçok çoklu dışkı paneli yalnız Y. enterocolitica’yı hedeflediğinden negatif sonuç bu türü dışlamaz. CIN agar, uygun inkübasyon ve saf kültürde tanımlama önemlidir; kültür duyarlılık değerlendirmesini de sağlar.
Sistemik enfeksiyon şüphesinde kan veya ilgili steril odaktan örnekleme değerlendirilir; referans laboratuvarına gönderilmiş izolatların oranları toplum riskini temsil etmez.
Böbrek etkilenmesinde kreatinin, idrar incelemesi ve idrar çıkışı değerlendirilir.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
Komplike olmayan ishal çoğunlukla destekle düzelir. Ağır/komplike enfeksiyonda kültür ve klinik tabloya göre antibiyotik planlanır; üçüncü kuşak sefalosporin veya trimetoprim-sülfametoksazol gibi seçenekler uzman tarafından değerlendirilir.
Kawasaki ölçütlerini karşılayan hastada enfeksiyon saptanması ilgili çocuk uzmanlığı değerlendirmesinin yerine geçmez; ultrason bulgusu tek başına tedavi seçtirmez.
Böbrek hasarında steroid yanıtı bildiren tek olgu, rutin steroid başlanmasını kanıtlamaz. Tedavi nefroloji ve enfeksiyon ekibi tarafından bireyselleştirilir.
İZLEM VE ÖNERİLER
Eklem yakınmaları ve ağrılı cilt nodülleri enfeksiyon sonrası gelişebilir. El hijyeni, güvenli su ve gıda hazırlama önemlidir; belirtiler geçtikten sonra dışkıyla atılım sürebilir.
Böbrek hasarı gelişmiş hastada iyileşme sonrası kan testleri ve böbrek işlevi kontrol edilir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
Şiddetli karın ağrısı veya sepsis bulgularında acil hastane/cerrahi değerlendirme geciktirilmez.
Ağır veya nedeni belirsiz böbrek hasarı hastane ve nefroloji değerlendirmesi gerektirir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Yersiniosis (non-plague Yersinia) ↗
Washington State Department of Health · Erişim: 2026-10-27
Revizyon Nisan 2025; gün belirtilmemiştir.
- Laboratory Testing for Yersinia ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2024-04-25 · Erişim: 2026-10-27
- Appendicitis ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2024-08-09 · Erişim: 2026-10-27
- Maximum Diameter of Ileocecal Lymph Nodes Measured Using Abdominal Ultrasonography Allows for the Discrimination of Yersinia pseudotuberculosis Infection from Kawasaki Disease ↗
Pediatric Infectious Disease Journal · Kaynak tarihi: 2024-09-11 · Erişim: 2026-10-27
- Public health surveillance of Yersinia species in England, 2017–2024 ↗
Epidemiology and Infection · Kaynak tarihi: 2026-10-14 · Erişim: 2026-10-27
- A Case of Pediatric Yersinia pseudotuberculosis Infection Complicated by Acute Kidney Injury Successfully Treated With Prednisolone Without Renal Replacement Therapy ↗
Cureus · Kaynak tarihi: 2025-10-28 · Erişim: 2026-10-27
- Acute kidney injury (AKI) ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2026-03-11 · Erişim: 2026-10-27
- Yersinia Pseudotuberculosis ↗
StatPearls / NCBI Bookshelf · Kaynak tarihi: 2026-07-26 · Erişim: 2026-10-27
Bookshelf güncellemesi 26 Temmuz 2026; PubMed kaydı 17 Haziran 2026.
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · ÇOCUKLARDA İLEOÇEKAL LENF DÜĞÜMÜ ÖLÇÜMÜ VE KAWASAKİ AYRIMI
Maximum Diameter of Ileocecal Lymph Nodes Measured Using Abdominal Ultrasonography Allows for the Discrimination of Yersinia pseudotuberculosis Infection from Kawasaki Disease
Atsushi Kato, Ippei Miyata, Yoshitaka Nakamura ve ark. · Pediatr Infect Dis J · 2025
Çalışma türü: Tek merkezli pediatrik tanısal çalışma.
Kapsam: Kawasaki ölçütlerini karşılayan 122 çocuk; 17 Yersinia-pozitif.
ÖZET
Ultrasonla kısa eksen maksimum çapı pozitif grupta daha büyüktü; 5,1 mm eşiğinde duyarlılık %100, özgüllük %89,5 bildirildi.
Seçilmiş küçük örneklem; eşik bağımsız doğrulama olmadan kesin tanı veya genel tarama standardı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39259870 · DOI: 10.1097/INF.0000000000004531
02 · İNGİLTERE’DE YERSİNİA TÜRLERİNİN HALK SAĞLIĞI SÜRVEYANSI
Public health surveillance of Yersinia species in England, 2017–2024
Ella V. Rodwell, Ella Te Wierik Durrant, Nicola K. Love ve ark. · Epidemiol Infect · 2026
Çalışma türü: 2017–2024 laboratuvar bildirimleri ve referans genomik sürveyans.
Kapsam: Referans koleksiyonunda 29 Y. pseudotuberculosis izolatı.
ÖZET
14/29 izolat steril odaktan elde edildi: 13 kan, 1 plevra sıvısı.
Referans seçilimi ve değişen test/sevk uygulamaları vardır; yüzde toplumdaki invaziv enfeksiyon olasılığı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 42872498 · DOI: 10.1017/S0950268826102167
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.